Sociaal Leren
Sociaal leren, wat is dat?
Het vakgebied van het sociaal leren is de wetenschap die bestudeert hoe sociaal levende wezens leren communiceren, leren relaties aan te gaan en hoe je zo tot taakverdeling en samenwerking kunt komen. Niet door het opleggen , afdwingen of kopen van taken, maar door communicatie.
“Al aanwezig gedrag”: het inleren
Een hond is een roedeldier, een zeer sociaal wezen dat leeft in een sociaal verband.
De genetische aanleg voor het kunnen leren van sociaal gedrag is in elke hond aanwezig. Dat een hond zich ‘honds’ kan gedragen wordt door mensen ‘instinct’ genoemd, maar het is zeker niet instinctief en als ‘vanzelf’ aanwezig. Net als bij mensen wordt dat gedrag ingeleerd door de ouders aan het kind. D.m.v. tast, voelen en aanraken wordt de relatie opgebouwd.
Sociaal en uniek!
Onze hond is niet alleen een erg sociaal, maar ook een heel uniek dier. Door de domesticatie projecteert hij de manier waarop hij leert (het sociale leren) niet alleen op honden maar ook op mensen, op twee verschillende sociale werelden en op twee verschillende talen!
Met zijn eigen geurentaal, zijn lichaamstaal, lichaamshoudingen en bewegingen, zijn hondse codes en hondse omgangsvormen praat hij niet alleen met soortgenoten, maar ook met andere dieren, andere mensen en vooral… met de baas!
Motivatie
Omdat de hond een sociaal roedeldier is, wil hij altijd deel uitmaken van een groep, zijn roedel. Dit is in een hondenleven de belangrijkste en grootste motivatie! Om te weten of hij hier bij hoort, praat hij daarover in zijn eigen hondentaal.
Rechten, plichten en rangorde
Aan elke sociale positie, de rangordepositie, die een hond in een roedel heeft, zijn bepaalde rechten en plichten verbonden. Een hoge sociale positie geeft een hond het recht om te corrigeren en te markeren, een recht dat een hond in een lage positie niet heeft.
Correctierecht
Met Corrigeren bedoelen we binnen de Roedelmethode “het begrenzen en aanpassen van het gedrag zodat het gedrag wel (sociaal) acceptabel is”. Voor het succesvol kunnen corrigeren is belangrijk dat je als baas het correctierecht verkregen hebt. Ook hiervoor is weer de opgebouwde relatie de basis. Alleen vanuit wederzijds respect en vertrouwen zal de hond zich laten corrigeren tot (sociaal) acceptabel gedrag. De moederhond heeft dit recht van nature. De mens moet het verdienen.
Geur
Al direct na zijn geboorte is zijn neus het eerste zintuig van je hond dat prima functioneert in zijn communicatie met zijn sociale omgeving. Die geuren geven hem zijn eerste en belangrijkste informatie over die omgeving. Zijn hele hondenleven zal hij ‘zijn neus achterna blijven gaan’.
Geur zal altijd het belangrijkste blijven in hoe hij lichaamstaal spreekt en in het bepalen wat zijn positie is, in elke situatie en welke roedel dan ook.
Uiteraard zullen wij nooit kunnen waarnemen wat onze hond met zijn verfijnde reukvermogen waarneemt. Gelukkig voor ons mensen gaat geurentaal altijd samen met een lichamelijke handeling van de hond. En die lichaamstaal kunnen wij ons wél eigen maken. Die lichaamstaal kunnen we waarnemen, leren verstaan en ‘spreken’, door met onze eigen lichaamsgeur en lichaamstaal op de juiste manier te reageren…
Dominantie
Dominantie is niet hetzelfde als ‘de baas willen zijn’, ‘agressie’ of ‘overheersen’.
In elk sociaal wezen dat in een groep leeft is ‘dominantie’ noodzakelijk en daarom genetisch aanwezig. Juist dankzij die dominantie is communicatie met de andere leden van die groep mogelijk!
Lichaamstaal, motivatie en belonen
Als een hond in zijn lichaamstaal gehoorzaam gedrag laat zien, wil dat niet per se zeggen dat zijn motivatie net zo gehoorzaam is als het gedrag dat hij toont. Als we dat gehoorzame gedrag belonen, weten we totaal niet welke motivatie we op dat moment óók belonen!
Je hond schudt zich uit of rolt over de grond nadat je hem hebt geknuffeld. Doet hij dat om jouw geur kwijt te raken? Of doet hij dit juist uit pure tevredenheid?
De lichaamstaal ziet er precies hetzelfde uit, maar de motivatie voor die lichaamstaal is totaal verschillend!
Dát verschil en die overeenkomst leren zien en (h)erkennen in de lichaamstaal en motivatie van de hond, is mogelijk door de natuurlijke opvoeding van je hond met De Roedelmethode.
Met die kennis weet je precies wanneer je gedrag niet of juist wél gaat belonen en… spreek je voor je hond duidelijke taal!
Alles over relatievorming en sociaal leren